Fizyoterapi; hareket ve fonksiyon bozukluklarını tedavi etmek, azaltmak ve önlemek amacıyla uygulanan uzmanlık gerektiren bir sağlık alanıdır. Özellikle fizyoterapi hareket ve fonksiyon üzerinde önemli bir rol oynar. Bu alandaki temel amaç; kişinin ağrısını dindirmek ve hareket kabiliyetini artırmaktır. Ayrıca günlük yaşamına en yüksek bağımsızlık seviyesiyle dönmesini sağlamaktır.

Kısacası fizyoterapi; vücudu ilaçsız ve ameliyatsız yöntemlerle yeniden “doğru çalışır” hale getirme sanatıdır. Fizyoterapistler, bu sanatla kişinin hareket yeteneğini ve fonksiyonel kapasitesini artırarak, fonksiyon ve hareket kaybını en aza indirir. Üstelik, bu sanatı icra eden fizyoterapistler üniversitelerin Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümlerinden mezun olan yetkin sağlık profesyonelleridir.

Fizyoterapi Hangi Alanlarla İlgilenir?

Fizyoterapinin kapsamı sanıldığından çok daha geniştir. Günlük hareket fonksiyon bozukluklarını içeren birçok problemin çözümünde fizyoterapi devreye girer:

• Kas, eklem ve bağ sorunları
• Bel, boyun ve sırt ağrıları
• Duruş (postür) bozuklukları
• Felç (inme) ve sinir sistemi hastalıkları (MS, Parkinson vb.) sonrası rehabilitasyon
• Ortopedik ameliyatlar sonrası iyileşme süreci
• Spor yaralanmaları ve sakatlıkları
• Çocukluk çağı motor gelişim problemleri

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Çerçevesinde Fizyoterapi

Fizyoterapi uygulamalarının uluslararası alandaki temel dayanağını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen Uluslararası İşlevsellik, Engellilik ve Sağlık Sınıflandırması (ICF) oluşturur. Ayrıca, hareket ve fonksiyon kayıplarının iyileşmesi için fizyoterapi, DSÖ çerçevesinde evrensel standartlar yaratır.

ICF; hareket kayıplarının, fiziksel kısıtlılıkların ve engellilik durumlarının değerlendirilmesi için küresel bir standart kabul edilir. Üstelik, fizyoterapinin hareket, fonksiyon ve günlük yaşam becerilerini artırma odaklı yaklaşımı tamamen bu profesyonel çerçevenin rehberliğinde şekillenir.

ICF’e Göre Sağlık Durumunu Belirleyen 4 Ana Unsur

DSÖ’ye göre bir kişinin sağlık durumu ve fizyoterapi ihtiyacı değerlendirilirken sadece “hastalık” değil. Bunun yanında bireyin yaşamı şu 4 ana başlık altında bütüncül olarak incelenir:

• 1. Vücut Yapıları ve Fonksiyonları: Kas gücü, eklem hareket açıklığı, ağrı durumu, denge ve koordinasyon becerileri.
• 2. Aktiviteler: Yürüme, merdiven inip çıkma, oturup kalkma gibi günlük yaşamın temel fiziksel hareketleri ve fizyoterapi sürecinde hareket fonksiyon kazandırılması.
• 3. Katılımcılık (Participation): Bireyin iş hayatına, sosyal yaşama, spora, okula ve aile içi rollerine aktif olarak dahil olabilmesi.
• 4. Çevresel ve Kişisel Faktörler: Bireyin yaşadığı fiziksel çevre, ailenin desteği, psikolojik durumu ve iyileşmeye olan motivasyonu.

Fizyoterapi, sadece lokal bir fiziksel müdahale değil. Aynı zamanda, bu dört alanın tamamına dokunarak hareket ve fonksiyon bütünlüğü kazanılması için uygulanır. Sonuç olarak fizyoterapi, hareket fonksiyon merkezli kapsamlı bir sağlık hizmetidir.